TIẾT 131-132





I. Mục tiêu cần đạt:
- kiến thức: HS nắm vững khái niệm: Văn bản nhật dụng không phải là khái niệm chỉ kiểu văn bản hoặc thể loại. Đó là khái niệm chỉ tính chất nội dung cập nhật (gần gũi, bức thiết đối với đời sống) của văn bản. Văn bản nhật dụng có thể là là thơ, văn xuôi, văn nghị luận…
Hệ thống hóa được các chủ đề của văn bản nhật dụng đã học trong toàn bộ chương trình Ngữ vănTHCS. Nắm được một số đặc điểm của văn bản nhật dụng.
- kĩ năng: Rèn kĩ năng hệ thống hóa, so sánh, tổng hợp và liên hệ thực tế.
- thái độ: Có ý thức trong việc tiếp cận các văn bản nhật dụng, hiểu được tác dũng và vai trò của loại văn bản này trong đời sống.
II . Chuẩn bị:
- giáo viên:
+ Tư liệu, ĐDDH : Giáo án, SGK, bảng phụ.
+ Phương pháp : Thống kê, phân tích, gợi tìm, giải thích, thuyết trình.
- học sinh : Bảng hệ thống hóa nội dung các văn bản nhật dụng đã học, vở ghi, SGK.
III . Lên lớp:
1. Ổn định ( 1’)
2. Kiểm tra vở chuẩn bị của học sinh (1’)
3.Bài mới (84 ’)
GV nêu yêu cầu và hình thức học tập (đây là 2 tiết ôn tập toàn bộ các văn bản nhật dụng trong chương trình THCS) (1’)
Phương pháp
Nội dung

Hoạt động 1 (30’ )Giải thích, đàm thoại
Gọi HS đọc mục I SGK.
Văn bản nhật dụng có phải là khái niệm thể loại không hay là khái niệm chỉ kiểu văn bản?
Vậy những đặc điểm chủ yếu của khái niệm này là gì?
Văn bản nhật dụng viết về các đề tài nào?


Chức năng của loại văn bản này là để làm gì?


Nói đến văn bản nhật dụng là phải nghĩ ngay đến tính cập nhật, vậy tính cập nhật là như thế nào?
I. Khái niệm văn bản nhật dụng

Không phải là khái niệm thể loại.
Không phải chỉ kiểu văn bản.

→ Chỉ đề cập đến chức năng, đề tài, tính cập nhật.
Đề tài rất phong phú: thiên nhiên, môi trường, văn hóa, giáo dục, chính trị xã hội, đạo đức, nếp sống…
Chức năng: Bàn luận, thuyết minh, tường thuật, miêu tả, đánh giá…những vấn đề, những hiện tượng của đời sống con người và xã hội.
Tính cập nhật: tính thời sự kịp thời, đáp ứng yêu cầu, đòi hỏi của cuộc sống hàng ngày.

Hoạt động 2 ( 33 ’) vấn đáp, gợi tìm, thống kê để hệ thống hóa nội dung và hình thức các văn bản nhật dụng đã học.
( Lần lượt cho HS trình bày để điền vào bảng hệ thống)
II. Nội dung, hình thức các văn bản nhật dụng đã học trong chương trình Ngữ văn THCS
Lớp
Số tt
Tên văn bản
Nội dung
Kiểu- thể loại



6
1

2

3
Cầu Long Biên- nhân chứng lịch sử
Động Phong Nha

Bức thư của thủ lĩnh da đỏ

Giới thiệu và bảo vệ di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh.
Giới thiệu danh lam thắng cảnh
Quan hệ giữa thiên nhiên và con người → Bảo vệ môi trường sống
-Miêu tả
+ Thuyết minh
-Thuyết minh.

-Thư từ




7
4
5
6

7
Cổng trường mở ra
Mẹ tôi
Cuộc chia tay của những con búp bê
Ca Huế trên sông Hương
- Giáo dục, nhà trường, gia đình và trẻ em → Môi trường sống ảnh hưởng đến sự hình thành nhân cách con người.
-Văn hóa dân gian
-Biểu cảm
-Truyện ngắn
-Truyện ngắn

-Thuyết minh.


8
8

9
10
Thông tin về trái đất năm 2000
Ôn dịch, thuốc lá
Bài toán dân số
-Môi trường

-Tệ nạn thuốc lá, ma túy
-Dân số và tương lai nhân loại
→ Bảo vệ môi trường
-Thông báo

-Nghị luận
-Nghị luận

9
11
12

13
Tuyên bố thế giới…trẻ em
Đấu tranh cho một thế giới hòa bình
Phong cách Hồ Chí Minh
-Quyền sống con người.
-Chống chiến tranh, bảo vệ hòa bình thế giới.
-Hội nhập với thế giới, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc
-Nghị luận
-Nghị luận

-Nghị luận