KỸ NĂNG SỐNG &
Các con đường & PP thực hiện
các HĐ GIÁO DỤC HÌNH THÀNH KNS

1.Hiểu thế nào là KĨ NĂNG SỐNG?
KNS là gì?
Là tập hợp rất nhiều kỹ năng tâm lý- xã hội giúp cho con người đưa ra những quyết định hiệu quả dựa trên định hướng giá trị tốt đẹp nhằm phát triển các hành vi, thói quen ứng xử và quản lý bản thân nhằm giúp họ có một cuộc sống lành mạnh và phát triển nhân cách thích ứng những thay đổi của cuộc sống XH hiện đại.
Từ kỹ năng sống - thể hiện những thái độ, hành vi cá nhân- sẽ tác động đến hành động của những người khác và đến sự thay đổi môi trường sống trở nên lành mạnh hơn.
KN cần cho mỗi người để thích ứng những thay đổi của cuộc sống XH hiện đại
KNS nói về những vấn đề trong cuộc sống, hướng đến cuộc sống an toàn khỏe mạnh và nâng cao chất lượng cuộc sống: vì thế kỹ năng sống không chỉ giới hạn trong phạm vi trường học.
Một số Khái niệm liên quan
KNS và GTS
KNS và Kĩ năng mềm, Kĩ năng cứng
KNS và KN xã hội
KNS
KN mềm
KNS
KN mềm
KN cứng
Kỹ năng cứng: kỹ năng này liên quan đến chỉ số thông minh (IQ) của cá nhân, thường xuất hiện trên bản lý lịch, khả năng học vấn…
Kỹ năng xã hội: là tập hợp các kỹ năng con người sử dụng để tương tác và giao tiếp với người khác.
Kỹ năng mềm: là thuật ngữ dùng để chỉ các kỹ năng thuộc về trí tuệ cảm xúc (EQ) của con người KNMEM.ppt
Theo UNESCO Kỹ năng sống gắn liền với 4 trụ cột của giáo dục đó là:
* Học để biết gồm các kỹ năng tư duy như: tư duy phê phán, tư duy sáng tạo, ra quyết định, giải quyết vấn đề…
* Học để làm gồm các kỹ năng thực hiện công việc và làm nhiệm vụ: kỹ năng đặt mục tiêu…
* Học để cùng chung sống gồm các kỹ năng xã hội như: giao tiếp, thương lượng, hợp tác….
* Học làm người gồm các kỹ năng cá nhân cá nhân như ứng phó với căng thẳng, kiểm soát cảm xúc, tự nhận thức….
Như vậy, kỹ năng sống là tất cả những kỹ năng cần có giúp cá nhân học tập làm việc có hiệu quả hơn, sống tốt hơn.
Quan hệ GTS & KNS?
Theo các thầy, các cô?
1. Giá trị sống là nền tảng để hình thành kỹ năng sống
2. Kỹ năng sống là công cụ hình thành và thể hiện giá trị sống
MỐI QUAN HỆ GIỮA GTS & KNS
PGS. TS. Đinh thị Kim Thoa
Quan hệ giữa GD GTS - GDKNS
Quan hệ GTS và KNS?
Gốc- Ngọn, cành, lá
Thái độ - Hành động, hành vi
Phẩm chất- Năng lực

Quan hệ GD GTS- KNS?
GD (GTS + KNS)  GD lối sống  Phẩm chất và Năng lực, phát triển nhân cách
GDKNS gắn với định hướng GD Giá trị
Kỹ năng cứng và kỹ năng mềm
Kỹ năng "mềm" (soft skills) là thuật ngữ dùng để chỉ các kỹ năng thuộc về trí tuệ cảm xúc (EQ) của con người như: một số nét tính cách (quản lý thời gian, thư giãn, vượt qua khủng hoảng, sáng tạo và đổi mới), sự tế nhị, kỹ năng ứng xử, thói quen, sự lạc quan, chân thành, kỹ năng làm việc theo nhóm…
Kỹ năng “cứng” (hard skills) ở nghĩa trái ngược thường xuất hiện trên bản lý lịch, khả năng học vấn của bạn, kinh nghiệm và sự thành thạo về chuyên môn. Kỹ năng này liên quan đến chỉ số thông minh (IQ) của cá nhân.
Kỹ năng XH & KNS
Kỹ năng xã hội là một tập hợp các kỹ năng mà cho phép chúng ta giao tiếp, tương tác và hòa nhập, thích nghi với xã hội.

KN sống là “Năng lực tâm lý xã hội là khả năng ứng phó một cách có hiệu quả với những yêu cầu và thách thức của cuộc sống. Năng lực tâm lý xã hội có vai trò quan trọng trong việc phát huy sức khỏe theo nghĩa rộng nhất về thể chất, tinh thần và xã hội. Kỹ năng sống là khả năng thể hiện, thực thi năng lực tâm lý xã hội này. Đó là năng lực tâm lý xã hội để đáp ứng và đối phó với những yêu cầu và thách thức của cuộc sống hằng ngày.
Rút ra /thu hoạch điều gì?
KNS- GTS
KNS- phát triển nhân cách bền vững, chất lượng sống
KNS và XH hiện đại, thay đổi nhanh
KNS- phát triển lâu dài (giá trị sống) và KNS sống còn
2.Kỹ năng nào là cần thiết cho mỗi người  để thành công trong công việc và cuộc sống?
Tại Mỹ, Bộ Lao động Mỹ cùng Hiệp hội Đào tạo và Phát triển Mỹ gần đây đã thực hiện một cuộc nghiên cứu về các kỹ năng cơ bản trong công việc.
Kết luận được đưa ra: 13 kỹ năng cơ bản cần thiết để thành công trong công việc
13 KNS trong công việc
1.KN học và tự học (learning to learn)
2.KN lắng nghe (Listening skills)
3.KN thuyết trình (Oral communication skills)
4.KN giải quyết vấn đề (Problem solving skills)
5.KN tư duy sáng tạo (Creative thinking skills)
6.KN quản lý bản thân và tinh thần tự tôn (Self esteem)
7.KN đặt mục tiêu/ tạo động lực làm việc (Goal setting/ motivation skills)
8. KN phát triển cá nhân và sự nghiệp (Personal and career development skills)
9. KN giao tiếp ứng xử và tạo lập quan hệ (Interpersonal skills)
10.  KN làm việc đồng đội (Teamwork)
11.  KN đàm phán (Negotiation skills)
12.  KN tổ chức công việc hiệu quả (Organizational effectiveness)
13.  KN lãnh đạo bản thân (Leadership skills)
Tại Úc, Hội đồng Kinh doanh Úc và Phòng thương mại và công nghiệp Úc với sự bảo trợ của Bộ Giáo dục, Đào tạo và Khoa học và Hội đồng giáo dục quốc gia Úc đã xuất bản cuốn
“Kỹ năng hành nghề cho tương lai” (năm 2002).
Kỹ năng hành nghề (employability skills) là các kỹ năng cần thiết không chỉ để có được việc làm mà còn để tiến bộ trong tổ chức thông qua việc phát huy tiềm năng cá nhân và đóng góp vào định hướng chiến lược của tổ chức
08 Kỹ năng hành nghề (employability skills)
1.      Kỹ năng giao tiếp (Communication skills)
2.      Kỹ năng làm việc đồng đội (Teamwork skills)
3.      Kỹ năng giải quyết vấn đề (Problem solving skills)
4.      Kỹ năng sáng tạo và mạo hiểm (Initiative and enterprise skills)
5.      Kỹ năng lập kế hoạch và tổ chức công việc (Planning and organising skills)
6.      Kỹ năng quản lý bản thân (Self-management skills)
7.      Kỹ năng học tập (Learning skills)
8.      Kỹ năng công nghệ (Technology skills)
(Nguồn:http://www.acci.asn.au/text_files/issues_papers/Employ_Educ/ee21.pdf)
Conference Board of Canada là một tổ chức nghiên cứu và phân tích các xu hướng kinh tế, cũng như năng lực hoạt động các tổ chức và các vấn đề chính sách công cộng- đưa ra danh sách các kỹ năng hành nghề cho thế kỷ 21 (Employability Skills 2000+) bao gồm 06 loại kỹ năng:

1.      Kỹ năng giao tiếp (Communication)
2.      Kỹ năng giải quyết vấn đề (Problem solving)
3.      Kỹ năng tư duy và hành vi tích cực (Positive attitudes and behaviours)
4.      Kỹ năng thích ứng (Adaptability)
5.      Kỹ năng làm việc với con người (Working with others)
6.      Kỹ năng nghiên cứu khoa học, công nghệ và toán (Science, technology and mathematics skills)
(Nguồn: http://www.dest.gov.au/NR/rdonlyres/4E332FD9-B268-443D-866C-621D02265C3A/2212/final_report.pdf)
Cục phát triển lao động WDA Singapore:
10 kỹ năng hành nghề ESS:
1. KN công sở và tính toán (Workplace literacy & numeracy)
2.  KN sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông (Information & communications technology)
3.  KN giải quyết vấn đề và ra quyết định (Problem solving & decision making)
4. KN năng sáng tạo và mạo hiểm (Initiative & enterprise)
5. KN giao tiếp và quản lý quan hệ (Communication & relationship management)
6. KN học tập suốt đời (Lifelong learning)
7. KN tư duy mở toàn cầu (Global mindset)
8. KN tự quản lý bản thân (Self-management)
9. KN tổ chức công việc (Workplace-related life skills)
10.  KN an toàn lao động và vệ sinh sức khỏe (Health & workplace safety).
Tổng hợp các nghiên cứu của các nước và thực tế ViỆT NAM,
10 kỹ năng sau là căn bản và quan trọng hàng đầu cho người lao động trong thời đại ngày nay:

1. Kỹ năng học và tự học (Learning to learn)
2. Kỹ năng lãnh đạo bản thân và hình ảnh cá nhân (Self leadership & Personal branding)
3. Kỹ năng tư duy sáng tạo và mạo hiểm (Initiative and enterprise skills)
4. Kỹ năng lập kế hoạch và tổ chức công việc (Planning and organising skills)
5. Kỹ năng lắng nghe (Listening skills)
6. Kỹ năng thuyết trình (Presentation skills)
7. Kỹ năng giao tiếp và ứng xử (Interpersonal skills)
8. Kỹ năng giải quyết vấn đề (Problem solving skills)
9. Kỹ năng làm việc đồng đội (Teamwork)
10.  Kỹ năng đàm phán (Negotiation skills)
DANH MỤC KNS nào cho HS ViỆT NAM ?
GD KNS?
Tác động GD có chủ đích, giúp cho mỗi cá nhân/ nhóm nhận biết các Giá trị sống, hình thành, phát triển các KNS thông qua quá trình trải nghiệm của bản thân, hướng đến thay đổi thái độ và hành vi.

Nhờ đó, cá nhân/ nhóm có được sự phát triển nhân cách bền vững hơn, tốt đẹp hơn trên cơ sở Giáo dục định hướng giá trị và giúp họ thích ứng với những thay đổi và sự phức tạp của cuộc sống XH hiện đại
3. GDKNS từ góc độ cộng đồng, XH hiện nay đang diễn ra như thế nào?

Bằng những con đường, cách thức nào?
Cá nhân, Nhóm/ làng xã, Toàn XH
Chủ động, tự phát?
Tốt, chưa tốt, thậm chí có hại (tốn tiền bạc, thời gian…?
4. GDKNS từ góc độ nhà trường hiện nay đang diễn ra như thế nào?

Bằng những con đường, cách thức nào?
Cá nhân, Nhóm/ lớp, Toàn trường
Chủ động, tự phát?
Tốt, chưa tốt, thậm chí có hại (tốn tiền bạc, thời gian…?
Lồng ghép, tích hợp GTS,KNS?

* Chương trình HĐ, K.H năm học của BGH
* Nội quy Trường, lớp và quan hệ giao tiếp ứng xử
* Công tác GVCN và QL lớp học
* Các HĐGD Ngoài giờ lên lớp
* Các HĐ tập thể (văn hóa- văn nghệ- thể thao…
* Các HĐ Đoàn, Đội (trường, lớp)
* Dạy học các môn học & Ngoại khóa môn học
* KT- Đánh giá và Thi cử…
Hoạt động GD GTS, KNS riêng biệt?
Tập huấn cho đồng nghiệp: theo Mô hình của Dự án đang thực hiện;
2. Tổ chức GD cho HS. 3. Trò chơi GTS; 4. HĐ dã ngoại, dạ hội;
5. Ứng xử tình huống thực trong đời sống thực….
Giáo dục GTS & KNS cho HS

Bằng những con đường nào?
Bằng những loại hình Hoạt động nào? PPGD nào?
Chủ động, tự phát?
Tốt, chưa tốt, thậm chí có hại (tốn tiền bạc, thời gian…?

5.CÁC BƯỚC THỰC HIỆN HOẠT ĐỘNG
GIÁO DỤC GIÁ TRỊ SỐNG & KNS
PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC
GIÁ TRỊ SỐNG VÀ KỸ NĂNG SỐNG

Lựa chọn PPGD để DẠY GTS & KNS?

1. Phương pháp mô hình mẫu
2. Phương pháp thuyết trình kết hợp với các PP khác
3. Phương pháp động não
4. Phương pháp nghiên cứu tình huống
5. Phương pháp trò chơi
6. Phương pháp hoạt động nhóm
7. Phương pháp đóng vai
8. Phương pháp tưởng tượng/nội suy
9. PP bản đồ tư duy, sơ đồ hóa, mô hình hóa
10. Phương pháp trải nghiệm/thực hành